Lista kontrolna upowszechnianie i włączanie

W załączeniu przesyłamy wypełnioną ankietę dotyczącą efektywności działań upowszechniających i włączających wypracowane w ramach naszego projektu produkty do głównego nurtu polityki. Przy tej okazji uprzejmie informujemy, iż ze względu na ciążący obowiązek utrzymania trwałości projektu, nasze przedsięwzięcie będzie przez nas kontynuowane do 31.12.2020 r.

W tym czasie możecie Państwo korzystać darmowo z naszych wypracowanych produktów, tj. modelu współpracy instytucji przy tworzeniu diagnozy problemów społecznych oraz interaktywnej mapy problemów i zasobów środowiska lokalnego. Ponieważ istnieje potrzeba stworzenia interaktywnych map problemów społecznych na wyłączność dla publicznych instytucji pomocy społecznej i rynku pracy, będziemy podejmować rozmowy z decydentami, aby takie mapy mogłyby być udostępniane z poziomu centralnego, np. poprzez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Aby na mapie znajdowały się informacje o wszystkich problemach społecznych, istnieje konieczność wprowadzenie uregulowań do systemu prawnego z obszaru pomocy społecznej i rynku pracy w zakresie przetwarzania danych osobowych, szczególnie tych wrażliwych. Aktualnie zdobyliśmy poparcie 245 instytucji publicznych i niepublicznych działających w obszarze pomocy społecznej i rynku pracy, które zawarły z nami listy intencyjne, wyrażając chęć współpracy w rozwoju narzędzi badawczych, diagnostycznych w działalności pomocy społecznej i podmiotach rynku pracy.

Mamy nadzieję, iż dzięki wypracowanemu modelowi współpracy instytucji oraz stworzonemu prototypowi mapy problemów społecznych i zasobów środowiska lokalnego, będziemy mogli wspólnie tworzyć szczegółowe diagnozy problemów społecznych, a na ich podstawie skuteczne i realne strategie, programy i projekty rozwiązywania zbadanych trudności, z którymi borykamy się w naszej codziennej pracy na rzecz mieszkańców naszych społeczności

Lista Kontrolna - plik do pobrania

List Intencyjny

Szanowni Państwo,

od czterech lat MOPS w Bielsku-Białej wspólnie z partnerami Powiatowym Urzędem Pracy i Wyższą Szkołą Administracji realizuje projekt budowania partnerstw międzyinstytucjonalnych i międzysektorowych, tworzących mapy problemów i zasobów lokalnego środowiska. Impulsem stało się poszukiwanie skutecznych rozwiązań, zaczynając od dogłębnego poznania trudności występujących na danym terenie, w danej grupie, i angażując do tych działań publiczne oraz niepubliczne instytucje i podmioty. To dla nas bardzo ważne przedsięwzięcie, którym staramy się burzyć utrwalane przez lata stereotypy – brak otwartości instytucji i komunikacji między nimi zastępując platformą kooperacji. Oto istota naszego nowatorskiego projektu. Nakreślony przez nas kierunek zyskał uznanie w kraju. Na realizację innowacyjnego konkursowego przedsięwzięcia otrzymaliśmy unijne fundusze jako jeden z ośmiu podmiotów wytypowanych spośród 28 z całej Polski, jedyny przedstawiciel sektora administracji publicznej. Projekt „Budowanie kultury współdziałania instytucji z obszaru zatrudnienia i integracji społecznej poprzez wspólne tworzenie map problemów i zasobów środowiska lokalnego na przykładzie miasta Bielska-Białej” zdobył II miejsce w prestiżowym ogólnopolskim konkursie Samorządowy Lider Zarządzania 2014 – „Razem dla rozwoju”, organizowanym przez Związek Miast Polskich, Związek Powiatów Polskich oraz Związek Gmin Wiejskich RP. Otrzymaliśmy również dyplom za promowanie w swojej pracy metod partycypacji publicznej i budowę kultury współdziałania, a realizowane przez nas przedsięwzięcie zostało wpisane do rejestru dobrych praktyk Związku Miast Polskich.

Podstawowym narzędziem modelu jest interaktywna mapa problemów społecznych i zasobów środowiska lokalnego. Inspirowana dokonaniami naukowców chicagowskiej szkoły socjologicznej, wykorzystuje najnowsze technologie informatyczne, umożliwiające gromadzenie, katalogowanie, wymienianie i udostępnianie informacji. Przykładową mapę można obejrzeć na stronie http://www.kooperacjaplus.eu/component/kplus/?view=gmap

W ramach działań projektowych opracowany został program szkoleniowy dla kandydatów biorących udział w procesie diagnozowania (zespołach ds. diagnoz), powstał także podręcznik wdrażania modelu współpracy instytucji, który w wersji elektronicznej znajduje się na stronie http://www.kooperacjaplus.eu/component/content/article/7-news/25-podrecznik-wdrazania-modelu-wspolpracy  To de facto początek prac związanych z kształtowaniem platformy kooperacji międzyinstytucjonalnej. By zbudować jej solidne fundamenty, potrzebujemy Państwa wsparcia. Zwracamy się zatem z serdeczną prośbą o sygnowanie i odesłanie na adres MOPS w Bielsku-Białej, ul. K. Miarki 11, 43-300 Bielsko-Biała załączonego listu intencyjnego, będącego ważnym głosem poparcia, który dotrze do ministra pracy i polityki społecznej. Spora liczba listów intencyjnych podpisanych przez przedstawicieli instytucji będzie ważnym komunikatem dla decydentów i może skutkować wprowadzeniem modelu współpracy międzyinstytucjonalnej jako rozwiązania systemowego. Będzie to przełomy krok w tworzeniu partnerstw działających na rzecz lokalnych społeczności. Analiza olbrzymiego zbioru danych pozwoli bowiem stawiać trafne diagnozy i na ich podstawie podejmować adekwatne do problemów inicjatywy, realizować skuteczne projekty, tworzyć realne strategie – pomagać osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym w maksymalnie efektywny sposób. Zatem chyba warto. Tym bardziej, że budowanie kultury współdziałania instytucji przenosi ich dotychczasowe relacje na nowy poziom, kształtuje całkiem nowe standardy pracy, podnosi jej jakość. Mamy nadzieję, że zbudujecie Państwo wspólnie z nami aktywne partnerstwo, a kultura współdziałania instytucji i podmiotów w trakcie opracowywania diagnoz problemów społecznych stanie się wkrótce powszechną praktyką.

Prezentacja projektu znajduje się na stronie http://www.kooperacjaplus.eu/component/content/article/7-news/27-kooperacjaplus-podsumowanie-projektu

Dziękujemy


List Intencyjny

KooperacjaPlus - podsumowanie projektu

KooperacjaPlus - podsumowanie projektu

 play kooperacja

Kooperacja Plus odpowiedzią na potrzebę budowania kultury współdziałania instytucji

 

Kooperacja Plus odpowiedzią na potrzebę budowania kultury współdziałania instytucji

- podsumowanie projektu

 

Kompleksowa diagnoza problemów społecznych oparta na realnej kulturze współpracy między instytucjami rynku pracy oraz pomocy i integracji społecznej stanowi podstawę budowania efektywnych strategii rozwiązywania problemów społecznych. Takie założenie przyświecało Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Bielsku-Białej przy tworzeniu projektu pn. „Budowanie kultury współdziałania instytucji z obszaru zatrudnienia i integracji społecznej poprzez wspólne tworzenie map problemów
i zasobów środowiska lokalnego na przykładzie miasta Bielska-Białej
”. Projekt został sfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet I. Zatrudnienie
i integracja społeczna, Działanie 1.4 Projekty innowacyjne Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Zrealizowany został w partnerstwie z Wyższą Szkołą Administracji oraz Powiatowym Urzędem Pracy
w Bielsku-Białej. Zyskał także uznanie w kraju, zdobywając II miejsce w ogólnopolskim konkursie Samorządowy Lider Zarządzania 2014 – „Razem dla rozwoju”, organizowanym przez Związek Miast Polskich, Związek Powiatów Polskich oraz Związek Gmin Wiejskich RP. Natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej uhonorowany został przez realizatorów ogólnopolskiego projektu „Decydujmy razem” dyplomem za promowanie w swojej pracy metod partycypacji publicznej i budowę kultury współdziałania.


      Zburzmy stereotypy – zacznijmy współpracować!

Zasadniczym celem projektu było wypracowanie systemowego modelu współpracy instytucji publicznych i niepublicznych, działających w obszarze pomocy i integracji społecznej oraz rynku pracy. Potrzeba stworzenia takiego modelu pokrywała się nie tylko z założeniami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, mówiącymi o tym, że działania instytucji rynku pracy oraz pomocy i integracji społecznej powinny się wzajemnie uzupełniać, ale była również sygnalizowana przez samych pracowników instytucji działających w obszarze pomocy społecznej. Przeprowadzone w ramach projektu badania ankietowe pokazały, iż diagnoza problemów społecznych prowadzona przez pracowników socjalnych opiera się przede wszystkim na informacjach zebranych za pośrednictwem wywiadu środowiskowego, obserwacjach czy danych zawartych w kartotekach osobowych. Dla postawienia skutecznej diagnozy problemów społecznych istotne znaczenie odgrywa kompleksowe rozpoznanie danych oraz ich interpretacja w odpowiednich kontekstach. Dlatego też pracownicy socjalni korzystają również z danych pochodzących z baz Głównego Urzędu Statystycznego, Powiatowych Urzędów Pracy, Urzędów Miasta, Straży Miejskich czy Policji. Istotna jest zatem wymiana informacji na poziomie międzyinstytucjonalnym oraz ich kompatybilność.

 

 

 

Pojawiają się jednak problemy we wzajemnej współpracy z wyżej wymienionymi instytucjami, przejawiające się w braku komunikacji oraz w przepływie informacji. Przede wszystkim brakuje sprawdzonych modeli (standardów) współpracy instytucjonalnej oraz tzw. „dobrych praktyk”. Warto zaznaczyć, że współpraca między instytucjami, jeżeli już mamy z nią do czynienia, ma zazwyczaj charakter doraźny, strategiczny i najczęściej odbywa się jedynie w kontekście opracowywania projektów lub programów unijnych. Brakuje natomiast systematycznych, wspólnych badań, które pozwoliłyby na bieżąco monitorować lokalną sytuację społeczną i opracowywać skuteczne i efektywne plany eliminowania
i zapobiegania określonym problemom. Istnieje także potrzeba budowania wspólnej płaszczyzny zbierania, katalogowania, wymiany i udostępniania informacji. Konieczne jest scalenie pozyskiwanych danych
w jednym dokumencie lub formie, co umożliwiłoby ich efektywniejsze wykorzystanie oraz wzmocniłoby jakość współpracy międzyinstytucjonalnej.


         Wypracowanie systemowego modelu współpracy instytucji publicznych i niepublicznych działających w obszarze pomocy i integracji społecznej oraz rynku pracy ma na celu również wytworzenie przyjaznej kultury współpracy między nimi oraz przełamanie istniejących dotąd barier, hamujących chęć podejmowania wspólnych działań. Projekt miał na celu zwiększenie kompetencji i wiedzy pracowników, uporządkowanie
i standaryzację metod i technik badawczych, a także zerwanie ze stereotypowym postrzeganiem lokalnych partnerów jako konkurencji, z których każdy podejmuje działania we własnym zakresie, niejednokrotnie je powielając, rezygnując ze wspólnych inicjatyw na rzecz biurokracji i sztywnego wypełniania ustawowych obowiązków.


Interaktywna mapa problemów społecznych

Narzędziem badawczym, zaproponowanym w ramach projektu, pozwalającym na zebranie całościowych danych o poszczególnych problemach społecznych jest mapa problemów społecznych poszerzona o zasoby środowiska lokalnego przeciwdziałające ich powstawaniu i eskalacji. Technika tworzenia map problemów została zaczerpnięta z chicagowskiej szkoły socjologicznej, której największy rozkwit przypada na lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku. Na gruncie polskim istotny wkład
w wykorzystywanie map problemów społecznych wniósł Krzysztof Czekaj, dla którego mapy problemów społecznych są „jednym ze sposobów gromadzenia i graficznej prezentacji informacji
o przestrzeni podlegającej procesom organizacji i dezorganizacji społecznej. Dystrybucja przestrzenna rozumiana jest jako fakt lokalizacji konkretnej grupy zjawisk i jej ewentualnego przemieszczania się
w kolejnych latach”. Badania ankietowe przeprowadzone w ramach projektu pokazały, że technika map problemów społecznych jest znana tylko części ośrodków pomocy społecznej i jest przez nie stosowana bardzo rzadko, raczej jednorazowo i doraźnie, w celu opracowania konkretnego projektu bądź strategii. Jest to jednak metoda oceniana pozytywnie, gdyż umożliwia śledzenie zmian występowania i nasilania się


 

danego problemu na przestrzeni czasu. Jest czytelnym i przejrzystym zbiorem informacji, będącym punktem wyjścia dla opracowania odpowiednich programów pomocowych dla konkretnych mieszkańców danej miejscowości.

W ramach projektu „Budowanie kultury współdziałania…” powstała mapa problemów społecznych
i zasobów społecznych w mieście Bielsko-Biała, która dostępna jest na stronie www.kooperacjaplus.eu.,
w zakładce: Mapy. Interaktywne działanie. Mapa umożliwia łatwe przeglądanie danych pod względem
kategorii problemów, takich jak: potrzeby ochrony macierzyństwa, ubóstwo, bezrobocie (przyczyna ubiegania się o pomoc społeczną), rodziny wielodzietne, rodziny niepełne, bezrobocie (wg statystyk PUP), sieroctwo, bezdomność, renta, klęska żywiołowa. Mapa zawiera również tzw. zasoby instytucjonalne miasta, czyli siedziby organizacji pozarządowych, instytucji pomocy społecznej oraz instytucji rynku pracy wraz z ich danymi kontaktowymi i obszarem działalności. Praca z mapami może odbywać się wyłącznie online, co jest zgodne z budowaniem społeczeństwa informacyjnego. Użytkownicy map mogą analizować prezentowane na nich dane za pomocą różnorodnych filtrów, takich jak np. filtr osiedla, ulicy czy osoby. Każda z jednostek samorządu terytorialnego może przystąpić do stworzenia własnej mapy problemów społecznych wykorzystując powstałą już mapę oraz darmowy program komputerowy do tworzenia map internetowych.


Budowanie modelu współpracy – krok po kroku

Wypracowanie modelu współpracy obywało się w myśl zasady empowerment, czyli polegało na zaangażowaniu w proces jego powstawania, testowania i wdrażania, pracowników konkretnych instytucji (grup docelowych), będących jego późniejszymi użytkownikami. Zgodnie z założeniami projektu grupa docelowa objęła pracowników publicznych i niepublicznych instytucji rynku pracy, publicznych instytucji pomocy społecznej oraz niepublicznych organizacji działających w obszarze pomocy społecznej. Do testowania produktu oddelegowani zostali pracownicy wspomnianych wyżej instytucji z obszaru woj. śląskiego, powiatu bielskiego i miasta Bielska-Białej.

Przygotowanie modelu współpracy rozpoczęło powołanie trzech ekspertów – pracowników naukowych
z dziedziny socjologii, specjalizujących się w diagnozach problemów społecznych oraz funkcjonowaniu instytucji pomocy społecznej i rynku pracy. Zaangażowano również prawnika – specjalistę w zakresie ochrony danych osobowych. Ponadto zrekrutowano grupę docelową do testowania modelu współpracy.


W dniach 21 marca 2012 r. – 23 marca 2012 r. zorganizowano w Wiśle warsztaty na temat „Zakładania zespołów skoncentrowanych na diagnozowaniu problemów społecznych”. Celem warsztatów była integracja uczestników (grupy docelowej) oraz wypracowanie zasad współpracy i stworzenie systemu komunikacyjnego. Ponadto eksperci oraz personel projektu przedstawili wstępny model współpracy instytucji przy opracowywaniu diagnozy problemów społecznych i tworzeniu map. Przetestowano także

 

program szkolenia dla zespołów/komitetów ds. diagnoz problemów społecznych. Powołano potencjalny skład zespołu zadaniowego ds. diagnozy problemów społecznych w Bielsku-Białej. Spośród uczestników warsztatów wybrano ostatecznych członków zespołu ds. diagnozy problemów społecznych (zrezygnowano
z nazwy: komitet sterujący ds. diagnoz).


Zespół ds. diagnozy spotykał się raz w tygodniu, by omówić szczegóły zbierania danych do map oraz zakres tych danych. Pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Powiatowego Urzędu Pracy
w Bielsku-Białej utworzyli elektroniczne bazy danych dotyczące swoich klientów. Dzięki temu utworzono mapę z zaznaczonymi problemami występującymi w poszczególnych osiedlach Bielska-Białej. Wypracowano także sposób komunikacji pomiędzy instytucjami oraz format danych do map.


Wypracowany model współpracy przedstawiono mieszkańcom Bielska-Białej podczas dwunastu debat społecznych przeprowadzonych w osiedlach: Wapienica, Wojska Polskiego, Karpackie, Śródmieście Bielsko, Kopernika, Słoneczne, Grunwaldzkie, Złote Łany, Komorowice Śląskie, Komorowie Krakowskie, Beskidzkie, Bielsko Południe. Realizacja projektu spotkała się z dużym zainteresowaniem i poparciem ze strony mieszkańców. W debatach wzięły udział 252 osoby.

W dniach 21 maja 2012 r. – 22 maja 2012 r. zorganizowano w Szczyrku kolejne warsztaty, mające na celu wypracowanie ostatecznej wersji modelu współpracy. Wzięło w nich udział trzydziestu uczestników, trzech ekspertów, jeden ewaluator oraz dwie osoby z personelu projektu. Na podstawie opracowanych map dokonano diagnozy problemów społecznych w wybranych osiedlach Bielska-Białej.

Istotnym problemem w procesie tworzenia map problemów społecznych, a w szczególności w ich upublicznianiu stała się kwestia ochrony danych osobowych. Wprowadzenie szczegółowych danych spowodowało, iż zaistniała możliwość pośredniej identyfikacji na podstawie mapy, osób borykających się z danym problemem – dotyczyło to w szczególności słabiej zaludnionych części miasta. Koniecznym stało się więc wystąpienie do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) o wydanie opinii w tej sprawie. Oczekiwanie na w/w opinię wiązało się z koniecznością uzyskania zgodny na wydłużenie terminu złożenia dokumentów do walidacji do 31 grudnia 2012 r.

W grudniu 2012 r. przedstawiono wypracowany model współpracy do walidacji. 28 stycznia 2013 r. odbyło się posiedzenie Krajowej Sieci Tematycznej (KST), podczas którego zarekomendowano walidowanie pozytywne produktu. Jednym z warunków walidacji było jednak uzyskanie opinii Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych odnośnie zgodności produktu z ustawą o ochronie danych osobowych.

Dnia 20 lutego 2013 r. otrzymano pismo z GIODO, w którym wskazano na konieczność poprawy sposobu
i zasad funkcjonowania programu informatycznego do tworzenia map problemów społecznych i zasobów tkwiących w środowisku lokalnym. Wobec tego realizator projektu zaangażował prawników i specjalistów
w dziedzinie ochrony danych osobowych w celu przeprowadzenia analizy prawnej i technicznej pod kątem zgodności programu z przepisami prawnymi dotyczącymi ochrony danych osobowych. Jednocześnie poproszono o wydłużenie realizacji projektu do I kwartału 2014 r.


Wydana przez specjalistów opinia prawna zalecała realizatorowi projektu modyfikację programu do tworzenia map problemów społecznych w celu wyeliminowania ryzyka uznania programu za niezgodny
z ustawą o ochronie danych osobowych. Zwrócono się również o ponowne wydłużenie realizacji projektu do 30 czerwca 2015 r.


Przeprowadzona modyfikacja programu komputerowego do tworzenia map problemów społecznych, poprzez zwiększenie anonimowości danych w nich zawartych, dostosowała go do przepisów o ochronie danych osobowych, ograniczając jednocześnie jego funkcjonalność. Obecnie program do tworzenia map ukazuje problemy społeczne poszczególnych osób w obszarze osiedla lub dzielnicy, a nie, jak zakładano wcześniej, w obszarze ulic miasta. Ponadto program może generować dane będące w zasobach jedynie ośrodków pomocy społecznej i powiatowych urzędów pracy. Odbiega to od początkowej intencji jego twórców, pragnących by wypracowane narzędzie badawcze obejmowało możliwie jak najszerszy obraz niekorzystnych zjawisk społecznych, nie tylko w obszarze ubóstwa czy bezrobocia, ale także przestępczości czy wykroczeń, które mogłyby być identyfikowane na podstawie danych zebranych za pośrednictwem sądów czy policji. Niemniej jednak stworzony program komputerowy nadal spełnia swoją funkcję, tzn. pozwala na sprawne diagnozowanie problemów społecznych beneficjentów pomocy społecznej i instytucji rynku pracy oraz ich dystrybucję przestrzenną na mapach.

Uzyskanie pozytywnej walidacji produktu finalnego przez Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich pozwoliło na kontynuowanie realizacji projektu, skoncentrowanej przede wszystkim na upowszechnianiu wypracowanego modelu współpracy. Upowszechnianie modelu, szczególnie opracowanej mapy, miało miejsce już w trakcie spotkań testujących, czyli warsztatów oraz debat społecznych. W trakcie trwania projektu nakręcono filmy dokumentujące proces powstawania modelu, które zostały umieszczone na stronie internetowej projektu: www.kooperacjaplus.eu, która sama w sobie stanowi formę promocji. Wydano również publikację książkową pt. „Podręcznik wdrażania modelu współpracy instytucji z obszaru pomocy
i integracji społecznej oraz rynku pracy. Problemy i zasoby społeczne – Diagnoza – mapa interaktywna – Strategie Działania”
.


Najwłaściwszy etap upowszechniania i włączania produktu finalnego do głównego nurtu polityki rozpoczęła konferencja zorganizowana 16 grudnia 2014 r. w auli Wyższej Szkoły Administracji w Bielsku-Białej, na którą zaproszono przedstawicieli Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Wojewódzkich Urzędów Pracy, Regionalnych Ośrodków Polityki Społecznej, władze Bielska-Białej oraz przedstawicieli ośrodków pomocy społecznej, powiatowych centr pomocy rodzinie i organizacji pozarządowych. 18 grudnia 2014 r. we Wrocławiu przeprowadzono pierwsze wyjazdowe seminarium informacyjne dla przedstawicieli zachodnich regionów Polski. Kolejne cztery spotkania promujące model współpracy, dla regionów: wschodniego, południowego, północnego i centralnego, zorganizowano w pierwszej połowie 2015 r.

        

 

Innowacyjna ścieżka współpracy

      Wypracowany w ramach projektu model współpracy publicznych i niepublicznych instytucji z obszaru pomocy i integracji społecznej oraz rynku pracy ma charakter innowacyjny, niestosowany do tej pory w skali naszego kraju. Była to pierwsza, jak dotąd próba, stworzenia nowatorskiego modelu współpracy instytucji przy tworzeniu diagnoz społecznych z wykorzystaniem map problemów społecznych.

      Oddany w ręce użytkowników model współpracy wraz z programem szkoleniowym jest niejako instrukcją, ścieżką postępowania, którą wykorzystać można podczas budowania lokalnych zespołów
ds. diagnozy problemów społecznych, złożonych z badaczy wywodzących się z różnorodnych instytucji


i organizacji. Model zawiera zestaw odpowiednich metod, narzędzi i sposobów działania pozwalających stworzyć efektywną kooperację specjalistów, którzy pomimo tego, iż będą wywodzić się z odmiennych kultur organizacji, będą potrafili efektywnie współpracować ze sobą na rzecz diagnozowania problemów społecznych. Opracowany w ramach projektu program komputerowy do graficznego przedstawiania wyników badań w formie map punktowych, zdecydowanie ułatwia pracę nad diagnozą problemów społecznych.

      Wdrożenie opracowanego modelu współpracy przez lokalne samorządy pozwoli na pogłębioną inwentaryzację niekorzystnych zjawisk zachodzących w społeczeństwie. Trafnie postawiona diagnoza problemów społecznych umożliwi przygotowanie celnych strategii i planów działania, co z kolei zwiększy efektywność i skuteczność wykorzystywania różnorodnych funduszy. Ponadto model sprzyja budowaniu wspólnych, opartych na partnerstwie przedsięwzięć społecznych.                                                        

              

 

 

K+ / mapa
panel administracyjny